Osmanlıca sözlüklere baktığımızda âdâb; Edep kelimesinin çoğuludur. Edepler. Edep ve ahlâk kaideleri. Edebin anlamı; Terbiye. Kavlen, fiilen insanlara lütuf ile muamele etmek. Güzel ahlak. Âdâb-ı Muâşeret ise; Beraber yaşayışta, hoş ve İslâmca yaşama ve geçinme usulleri. Ahlaken uyulması gereken hususlar; terbiye ve nezaket kaideleri. Şeklinde ifade edilmektedir.
Fıkıh ıstılahına göre edeb, "Peygamberimiz (s.a.s.) in sünnetine uygun olarak yapılan hareketlerdir. Daha geniş ifadesiyle Allah'ın ve Peygamber'in emir ve yasaklarına uygun biçimde hareket etmektir.
Eskiden mektepler, medreseler, okullar, dergâhlar öncelikle birer edep mektepleri idi. Hangi kademede ve mevkide olursa olsun her dersin olmazsa olmazı ''edep''ti. Edeple, adab-ı muaşeretle ilgili ciltlerce kitaplar yazılmıştır. Adabı muaşeret kitapları kıraathanelerde,köy ve mahalle odalarında, sürekli okunup-dinlenen başucu kitapları idi.
Mecma’-ul Adab isimli kitaplardan elimde üç-beş farklı (Osmanlıca, Türkçe) basımları var. Şöyle bir içindekiler kısmına baktım. Bazılarını ana başlıklar halinde alıyorum.
''Taharetin adabı'', ''Abdestin Adabı'', ''Guslün Adabı'', ''Misvak Adabı'', ''Ezanın Adabı'', ''Namazın Adabı'',''Duanın Adabı'', ''Cumanın Adabı'',''Orucun Adabı'',''Bayramların Adabı'', ''Kurban Kesmenin Adabı'',''Haccın Adabı'',''Kabir Ziyaret Etmenin Adabı'',''Dargınları Barıştırmak'', ''Misafire İkramın Adabı'',''Hasta Ziyaretinin Adabı'', ''Cenaze Defnetmenin Adabı'', ''Defnden Sonra Cenaze Sahiplerinin Adabı'', ''Tevbe Etmenin Adabı'', ''İstişare Etmenin Adabı'', ''Evlenmenin Adabı'', ''Çocuk Emzirmenin Adabı'', ''Çocuğa Ad Koymanın Adabı'', ''Emri bil-maruf Nehyi Anil-münkerin Adabı'', ''Mevki Sahibi Olanların Adabı'', ''Selam Vermenin Adabı'', ''Başkasının Evine Girmenin Adabı'',''Borçlanmanın Adabı'', ''Meclisin Adabı'', ''Konuşmanın Adabı'', ''Yemek Yemenin Adabı'', ''Elbise Giymenin Adabı'',''Ev Yapmanın Adabı'', ''Uykunun Adabı'',''Yolda Yürümenin Adabı''gibi başlıklarla devam edip gider. Tabii bunlar alt başlıklar halinde devam ederek, detaylar anlatılıyor.
Muhaddisler, Peygamberimiz'in (s.a.s.) bizzat yaşadığı ve ümmetine tavsiye ettiği edeb ve ahlâk kaidelerini ihtiva eden hadîsleri, tasnîf ettikleri hadîs kitaplarında ''Kitâbu'l Edeb'', ''Bâbu'l Edeb'' gibi başlıklar altında toplamışlardır. (Buhârî Edeb; Müslim Edeb, Muvattâ Hulk...) gibi.
Her konuda olduğu gibi, güzel ahlâk konusunda da örneğimiz olan Peygamberimiz (s.a.s.) ahlâkça insanların en güzeli idi. Peygamberimiz güzel ahlâkı tarif ederken şöyle buyurmuştur: ''İyilik güzel ahlâktır; fenalık da, kalbin yatışmadığı ve halkın duymasını hoş görmediğin şeydir.''Diğer bir Hadisi Şerifte de; ''İnsanların en hayırlısı ahlâkça en güzel olanıdır.'' buyurmuştur.

Son Güncelleme: 02-02-2012 11:02

Ülkemizde 700 bin öğretmen istihdam edilmekte. Sayının bu derece yüksek olması nedeniyle de, öğretmenlerin tayin, ek ders gibi istekleri en fazla ilgi gören konulardan birisi. Milli Eğitim Bakanı Ömer Dinçer, katıldığı bir TV programında neden öğrenim, sağlık özrü tayini yapılmadığına açıklık getirdi ve PİSA raporundaki, öğretmenlerin işe geç gelmesine dikkat çekti.

BAKAN ÖMER DİNÇER:" Şimdi bakın dünya raporundan az önce siz bahsettiniz. Lütfen öğretmenlerimiz, eğitim sistemiyle ilgilenen herkes o raporu bir gözden geçirsin, oldukça ibretlik tespitler var. Tüm OECD ülkeleri içerisinde Türkiye'deki öğretmenlerin işe geç kalma oranı en yüksek olan oran, devamsızlık en yüksek oran. Bunu ben söylesem gerçekten bu ülkede acaba haksızlık mı ettim diye siz yargılayabilirsiniz. Ama ben o raporu okuduğum zaman inanın kendimi son derece kötü hissettim."demekte.Habere Git...>

Ayrıca meseleye OECD ülkelerindeki öğretmenlerin, özlük hakları, çalışma süreleri, aldıkları ücretler açısından kıyaslama yaparak bakıldığında mevcut durumu yorumlamak daha kolay olacaktır aslında. Gerçi tüm bunlarda işe ya da derse geç kalmaya mazeret teşkil eder mi? Elbet hayır. Burada biraz da kurumlar(okullar)da ki idarecilere iş düşmekte. Vasıflı, iyi bir idarecinin olduğu kurumlarda sorunlar zaten fazla yaşanmamakta. Her tür sorunun yaşandığı kurumlar dikkatlice incelenirse,'bunun nedeni nedir?'sorusunun cevabı 'işinin ehli olmayan idareci faktörü' şeklinde olacaktır.

Durum gerçekten raporda sözü edildiği kadarda olumsuz mudur?

Öyle olmadığını düşünüyorum. İşe geç kalan öğretmen sayısı gerçekten çok azdır. Ve diğer meslek gruplarından daha fazla değildir. Bu hangi verilere göre bu şekilde rapora yansımışsa tam doğru olmadığını bunca yıllık tecrübeye dayanarak söylemek yanlış olmasa gerek. İlla bir noksanlık bulunacaksa evet "derse geç giren öğretmen sayısı işe geç kalandan daha fazladır." dense daha isabet edilmiş olunabilirdi. Ancak bunda bile sorunun kökeni öğretmenden ziyade ilgili kurumun başına ehil olmadığı halde yönetici olarak atanan idareciye dayanmaktadır.

Türkiye’de idareci olmak için girilecek sınavdan 90–95 puan almak, hizmet puanının yüksek olması büyük ölçüde yeterlidir. Kimse bu kişinin idareciliği layığı ile yapıp yapamayacağını sorgulamaz. Sorgulama ise çok sonra ciddi sorunlar yaşanınca olabilmektedir. Bu durumlarda da görev yerinin değiştirilmesi, görevden alma ise çoğu kere mahkeme duvarına tosladığından ilgili kişi güle oynaya eski görev yerine dönüp "gözümü kaparım vazifemi yaparım" mantığı ile yoluna devam edebilmektedir.Türkiye’de idarecilik öyle sanıldığı gibi kolay bir iş değildir aslında.İdarecilik yapmak için ya çok "idealist" olacaksınız ya da koltuk sevdalısı. Kim ne derse desin bunun üçüncü bir tercih nedeni yoktur.

Son Güncelleme: 31-01-2012 15:53